Thứ tư, ngày 16 tháng 1 năm 2019

HỌC TẬP SUỐT ĐỜI VÀ CÁC PHƯƠNG DIỆN

 HỌC TẬP SUỐT ĐỜI VÀ CÁC PHƯƠNG DIỆN

Khái niệm “ học tập suốt đời “ và “ xây dựng xã hội học tập “ thật ra đã có mầm mống được sử dụng ở nước ta từ lâu .Có thể nói những năm tháng sau cách mạng Tháng Tám ở nước ta đã có mầm mống hình thành một xã hội học tập. Song song với việc xoá mù chữ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngành giáo dục nước ta đã mở ra hệ thống học tập không chính quy dành cho người lớn tuổi, cho người nghèo, cho con em tầng lớp lao động. Khắp nơi trên đất nước hàng loạt các trường phổ thông lao động, các trường bổ túc công nông, bổ túc văn hoá, vừa học vừa làm đã hình thành và đem lại quyền được học hành cho mọi người dân, mà trước đấy trong lịch sử phát triển giáo dục nước ta chưa từng bao giờ có được.. Nhờ những bước đi đúng đắn này mà ở nước ta ngày hôm nay mới có được một đội ngũ trí thức công nông lớn mạnh, mà trong họ không ít người nhờ qua con đường học không chính quy đã trưởng thành và đạt tới đỉnh cao của các lĩnh vực khoa học, công nghệ và quản lý, trở thành những cán bộ  đầu ngành của hầu hết tất cả các lĩnh vực.

Khái niệm giáo dục suốt đời được Đảng ta đề ra trong văn kiện Đại hội toàn quốc lần thứ IX là: “Tạo điều kiện cho mọi người ở mọi lứa tuổi được học tập thường xuyên, suốt đời” nghĩa là phải xây dựng một xã hội học tập để thực hiện giáo dục suốt đời. Đây là phương hướng chung của giáo dục trong tương lai, với ý nghĩa là đưa giáo dục vào cả đời người, biến việc học thành quá trình không ngừng tự nâng cao năng lực trí tuệ và khả năng thực hành, đáp ứng tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trong đó, có sự đóng góp xứng đáng và hưởng thụ thỏa đáng của những thành viên có trí tuệ tham gia tích cực, có hiệu quả vào quá trình phát triển chung của xã hội.

Xây dựng xã hội học tập suốt đời phải là một trong những chiến lược then chốt của giáo dục nước ta trên con đường đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Học tập suốt đời trong xã hội học tập là tạo cơ hội bình đẳng trong giáo dục để từng thành viên trong xã hội có đủ điều kiện và cơ hội tự hoàn thiện mình, nâng cao chất lượng cuộc sống của chính mình, của gia đình, họ tộc, thôn, xóm, phường, xã và cả xã hội nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng trên con đường làm cho nước ta sớm trở thành một nước dân giầu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh.

Thông qua xã hội học tập và học tập suốt đời là cơ hội giảm đi số người thất nghiệp và tạo cơ hội có thêm công ăn việc làm cho nhiều người khác. Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, nâng cao nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hoá, thuần phong, mỹ tục truyền thống của dân tộc. Giáo dục suốt đời sẽ là cơ sở vững chắc đảm bảo cho dân chủ hoá. Học tập suốt đời giúp định dạng đầy đủ từng thành viên trong xã hội. Xã hội học tập đảm bảo quyền được học của mọi thành viên trong xã hội.

Học tập suốt đời có thể coi như linh hồn cơ bản của một xã hội học tập. Xã hội học tập và học tập suốt đời được coi như giải pháp hữu hiệu nhất của việc tự hoàn thiện cá nhân mỗi người với quá trình phát triển kinh tế-xã hội. Vì không cần phải có một mô hình giáo dục riêng biệt, không cần trường lớp chính quy theo kiểu truyền thống, mà nó tận dụng tất cả các phương thức, hình thức học tập chính quy, không chính quy và phi chính quy. Con đường học tập cho mọi ngươì hoàn toàn được rộng mở. Con người, dù bất cứ là ai, ở đâu, lúc nào, muốn học gì, muốn học bao nhiêu và học bằng cách nào đều được tạo điều kiện tốt nhất để học trong xã hội học tập. Mọi người đều có thể được tiếp nhận sự giáo dục thích hợp về mọi mặt: chính trị, đạo đức, văn hoá, kinh tế, khoa học, kỹ thuật và công nghệ, kiến thức chuyên môn, nghề nghiệp.

Trong môi trường hiện tại, bất kể cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia, tất cả đều phải bắt đầu và kết thúc với việc học tập, bởi vì sự phát triển thông qua quá trình học tập liên tục chính là chìa khóa của mọi sự thành công. Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để trở thành người công dân tốt.

          Xã hội hoá giáo dục, xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời sẽ là công cụ chủ yếu để tạo điều kiện tốt cho sự phát triển kinh tế-xã hội ở nước ta và cũng là giải pháp then chốt để có thể hoàn thành tốt được nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục nước ta. Xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời là một chiến lược quan trọng để đạt được sự dân chủ và bình đẳng của mọi người trong xã hội.. Như vậy có thể nói học tập suốt đời là một quan niệm triết lý giáo dục mới, là nhu cầu về sự hoàn thiện của mỗi người đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong nền kinh tế thị trường đem lại cơ hội bình đẳng về giáo dục.  

 

 

Trong hành trình của một đời người, điểm xuất phát, điểm khởi đầu là cắp sách đến trường học để học chữ, học viết và học nói tức là học trình bày, phát biểu suy nghĩ của mình trước đám đông và học tri thức để nhận thức thế giới xung quanh.Giai đoạn này là giai đoạn hết sức quan trọng và có ý nghĩa lớn lao trong quá trình phát triển thể lực, trí lực cũng như hoàn thiện nhân cách, tư cách và tâm hồn, tài năng của mỗi con người. Thực tế đã chứng minh rằng rất nhiều tài năng lớn, danh nhân và người thành công trong xã hội đã được học tập, tu dưỡng, rèn luyện và phát triển nhân cách, trí tuệ chủ yếu trong thời gian còn ngồi trên ghế nhà trường.

Trong giai đoạn này nhiều học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã sớm định hình được tính cách và tài năng, hay bộc lộ những thiên bẩm trí óc và khả năng xuất chúng về một lĩnh vực nào đó của xã hội để rồi sau đó cộng với trường đời và thông qua học tập tu dưỡng, rèn luyện và phấn đấu thêm để trở thành tài năng có nhiều đóng góp cho xã hội

Như chúng ta đã biết, thư viện được coi như một cơ sở giáo dục ngoài nhà trường. Nơi ấy có không gian yên tĩnh, thân thiện, có cảnh quan đẹp và đặc biệt có nhiều sách báo, tài liệu phục vụ cho việc học tập và học tập suất đời. Đến với bất cứ thư viện nào trên nước ta bạn sẽ được đón tiếp thân tình, chu đáo. Bạn sẽ được đáp ứng tối đa những nhu cầu về sách báo, thông tin mà bạn đang quan tâm. Rồi bạn sẽ được đọc sách, tra cứu thông tin một cách thoải mái mà không bị ai quấy rầy. Những phòng đọc tràn ngập ánh sáng với những kệ sách xếp ngay ngắn, khoa học, chắc chắn sẽ giúp bạn thoải mái tư duy, liên tưởng và suy nghĩ về những vấn đề mà bạn đang quan tâm. Đã từ lâu ở nước ta, văn hóa đọc và đọc sách trong các thư viện, phục vụ cho học tập, nghiên cứu và giải trí… là quyền lợi của mỗi công dân, dù người đó còn trẻ hay đã già, dù có là trai hay gái, dù là bộ đội, công nhân, dù là người kinh hay là đồng bào dân tộc thiểu số, dù ở nông thôn hay thành thị, hay ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo… Vì cơ hội tiếp cận tri thức là cơ hội giành cho tất cả mọi người, là quyền bình đẳng của mỗi công dân. Thư viện cũng là không gian lý tưởng cho việc tự học. Vì thế ngoài thời gian học tập trên lớp, giảng đường, ngoài thời gian lao động, làm việc, chúng ta có thể đến thư viện để đọc thêm sách báo, tham khảo thêm tài liệu, giáo trình… Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói : “ Học ở trường, học ở trong sách vở và học ở dân ” cũng là hàm ý nói rằng, người ta ngoài thời gian học ở trường thì cần đọc và học nhiều trong sách báo. Vì sách báo và thư viện và môi trường học tập rất tốt, khá toàn diện và khá đầy đủ về mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Sách báo đã được tích lũy từ đời này qua đời khác, gồm nhiều “ túi khôn” của nhân loại, nay lại giúp ích cho mỗi chúng ta trong cuộc sống. Và cũng chính bởi : Đời người và hiểu biết của mỗi con người thì hữu hạn, còn tri thức, kiến thức nhân loại thì mênh mông, không học thật khó nắm bắt và làm việc cho có hiệu quả cho dù việc ấy là nhỏ nhất.

Nhìn từ góc độ xã hội, Đất nước ta hàng ngàn năm nay luôn coi trọng việc học, coi học tập là nền tảng cho mọi thành công, mọi thắng lợi. Truyền thống quý báu đó đã được hun đúc và phát triển trong suốt mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Những tấm gương lớn của các danh nhân đất Việt về học tập suốt đời trong lịch sử và cả hiện nay như : Lê Quý Đôn, Lê Hữu Trác, Đào Duy Từ, Hồ Chí Minh, Tạ Quang Bửu, Nguyễn Tuân, Ngô Bảo Châu,… là minh chứng cho việc siêng năng, cần cù chịu khó học tập và học tập suốt đời, để có được chỗ đứng trong xã hội, để phục vụ tốt nhất cho lợi ích dân tộc và lợi ích nhân dân. V.I Leenin có nói : “ Học, học nữa, học mãi”, để ngụ ý nói về nhu cầu và trách nhiệm cao cả của mỗi công dan, trong việc tiếp thu học vấn và tri thức để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là một tấm gương sáng cho chúng ta sọi chung vì tinh thần học tập suốt đời của Người, vì lợi ích giai câp, vì lợi ích dân tộc. Người đã từng nói “ Thế giới tiến bộ không ngừng, ai không học là lùi”. Ngày nay, trong thời đại nền kinh tế tri thức, trong tiến trình đổi mới đất nước, trong điều kiện KH&CN phát triển mạnh mẽ và đang trở thành lực lượng sản suất trực tiếp, thì việc học tập và học tập suốt đời đang đặt ra cho chúng ta một thách thức to lớn. Với Slogan “ Học tập suốt đời là chìa khóa của mọi thành công”, nhiều năm nay phong trào khuyến học phát triển hết sức sâu rộng trong phạm vi cả nước và đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. Sự nghiệp “ trồng người”, sự nghiệp giáo dục và đào tạo đã trở thành mối quan tâm chung của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta. Sự nghiệp ấy đã phát triển mạnh mẽ, ý thức học tập suốt đời đã và đang thấm sâu vào từng gia đình, từng dòng họ, từng khu dân cư, từng cơ sở đào tạo, từng vùng, miền… tạo nên một phong trào to lớn, có sức lan tỏa rộng rãi tới khắp các địa phương trong cả nước. Phong trào ấy không chỉ là nhu cầu tự thân của từng cá nhân, từng tập thể mà còn là ý thức và trách nhiệm của cộng đồng và xã hội. Và chắc chắn tương lai không xa, kết quả của phong trào “ học tập suốt đời” sẽ còn tiếp tục được nhân rộng trong phạm vi cả nước, trở thành nhân tố tích cực và động lực to lớn thúc đẩy nhanh, mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Chúng ta hy vọng và trông cậy vào điều đó, bởi nhân dân ta vốn có truyền thống yêu nước, cần cù và chịu khó, có trí óc thông minh và có nghị lực phi thường để vươn lên trong cuộc sống. Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước chúng ta đã luôn chiến thắng giặc xâm lăng, không lẽ gì hôm nay, chúng ta không chiến thắng được nghèo nàn, lạc hậu và để “ sánh vai với các cường quốc năm châu”, như Bác Hồ kính yêu hằng mong đợi./. 


Nguyễn Hồng Công-Ca Đình – Đoan Hùng – Phú Thọ


Thông tin đã đăng